قالب وردپرس شرکتی ممبر فیک
خانه / طب / مقایسه طب سنتی با طب جدید

مقایسه طب سنتی با طب جدید

مقایسه طب سنتی با طب جدید

مقدمه :

وابسته شدن به داروهای شیمیایی به واسطه مضرات آن، از دغدغه های جدی و رایج میان بیشتر افراد جامعه است. به همین دلیل برخی ترجیح می دهند برای درمان بیماری های خود از طب های فشاری، سوزنی و سنتی یا گیاهی کمک بگیرند. و این که طب سنتی به دلیل توفیقات خود در حفظ و کسب سلامت با اقبال بسیار فراوانی از طرف آحاد مردم روبرو شده ‌است.

طب ایرانی در این میان به دلیل موقعیت جغرافیایی ایران ، در بر دارنده تلفیقی از طب یونانی و طب شرقی می باشد که دانشمندان بزرگی نظیر ابوعلی سینا ، رازی ، جرجانی و …با استفاده از عصاره و ماحصل دانش پیشینیان و تجربیات خود حلقه اتصال علم روزگاران کهن و نوین گشتند.

با نگاهی به تاریخ تحولات علم در می‌یابیم که بسیاری از علوم پایه مثل ریاضیات، نجوم، فلسفه، منطق، هندسه و فیزیک ارتباط منطقی و تاریخی خود را با منابع مکتوب همان رشته حفظ کرده‌اند و دانشمندان این رشته‌ها با مطالعه منابع قبلی و تسلط بر آنها به تولید علم و نوآوری و فن‌آوری در آن عرصه‌ها مشغولند. اما در رشته پزشکی یک مقطع تاریخی مهم و کلیدی به وضوح به چشم می‌خورد که طب را از پیشینه ۷۰۰۰ ساله خود بریده و در یک مسیر جدید و کاملاً متفاوت و مخالف با پیشینه خود قرار می‌دهد. طبابت سنتی و حکمت در آغازین سالهای رنسانس اروپایی متلاشی شد و نقطه عطف این آغاز نامبارک هتاکی و هجوم غیر علمی پارسلس اروپایی به شیخ الرئیس ابوعلی سینا و سوزاندن کتاب قانون توسط او بود .

از طرفی با طی آن دوران درخشان و شروع تاخت و تازهای مغولان و جنگ افروزان در صحنه ایران ، فضای علمی کشور دچار آسیب های زیادی شد و دانشمندان یا از بین رفتند و یا به سوی مکانی امن خارج از مرزها گریختند. این دوران سیاه تا ظهور صفویه کم و بیش ادامه داشت ودر بخشی از حکومت صفویه عالمان و طبیبان بزرگی پا به عرصه وجود نهادند.البته دوباره با برهم خوردن نظم حاکم بر کشور، آن که از همه مظلوم تر واقع شد علم بود و دانشمندان دوباره یا مجبور به ترک وطن شدند و یا دایره عملکردشان محدود گشت و در این میان کاسب کارانی که بهره ای از علم نبرده بودند و یا در بند خرافات و اوهام بودند عهده دار طبابت مردم گشتند و رمالان و جادوگران نام حکیم را به سرقت بردندو همین امر سبب تضعیف پایه های علمی ایرانیان در توسعه و نشر دانش پزشکی گردید.

در این میان نسل های جدید نیز که به کشور های غربی جهت تحصیل علم پزشکی اعزام می شدند، پس از بازگشت زحمت تحقیق و پژوهش در کتابهای دانشمندان ایرانی را به خویش نمی دادند و به این ترتیب فاصله ای طولانی میان پزشکان و گنجینه طب ایرانی حادث گشت .

اما با شکسته شدن آن فضا ، فضای موجود در جامعه علمی دنیا ، به دنبال ارتباط بین دانش قدیم و جدید مردمان است و سازمان بهداشت جهانی نیز این رویکرد را مورد تایید قرار داده و استفاده از تجارب ارزشمند گذشتگان را برای کاهش درد و آلام مردمان مورد تایید مجدد قرار داده است ؛كه به اعتراف سازمان بهداشت جهاني دانشمندان بزرگي مثل ابو علي سينا ،رازي، جرجاني و…به عنوان پدر پزشكي دنيا یاد می شوند .

طب یا پزشکی :

تعریف طب : از دیدگاه ابن سینا طب علمی است که به واسطه آن احوال بدن انسان شناخته می‌شود از جهت آنچه که موجب سلامتی و بیماریِ آن است تا صحت و سلامتی موجود را حفظ کند و در صورت از دست رفتن سلامتی، آن را به بدن برگرداند.

(در گذشته به پزشكان یا طبیبان ايراني، حكيم مي گفتند ، چون يك پزشك علاوه بر طبابت بايد علوم اخلاق ، منطق ، فلسفه ، نجوم و طبيعت را مي آموخت و بعد به مداواي بيماران مي پرداخت.)

امروزه با دو نوع طب روبرو هستیم : طب سنتی و طب مدرن

۱-طب سنتی:سازمان جهانی بهداشت (WHO) ، در سال ۱۹۷۸ ، بیانیه ای در زمینه طب سنتی منتشر کرد که طی آن طب سنتی را این گونه معرفی می کند: طب سنتی مجموعه تمام علوم نظری و عملی است که در تشخیص طبی، پیشگیری و درمان بیماریهای جسمی ، ذهنی یا ناهنجاریهای اجتماعی به کار می رود و به صورت گفتاری یا نوشتاری از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته باشد.

در سال ۲۰۰۲ میلادی طبق نظر سازمان جهانی بهداشت، طب سنتی شامل طب سنتی چین ، آیروودای هند و طب یونانی و عربی و هم به اشکال مختلف طب بومی طلاق می گردد. درمان های طب سنتی شامل دارو درمانی (استفاده از گیاهان دارویی، اجزای حیوانی و معدنی ) و روشهای غیر دارویی ( مانند طب سوزنی ، ماساژ و درمانهای روحی روانی ) است .

در کشور هایی که سیستم خدمات پزشکی در آنها بر پایه ی طب مدرن استوار است ، به جای طب سنتی اغلب از واژه طب مکمل و جایگزین

Complementary and Alternative Medicine (CAM) یا طب غیر متعارف استفاده می شود.

طب سنتی ایران را طب مزاجی یا طب اخلاطی نیز می‌گویند، زیرا اساس تشخیص و درمان بر مبنای تعیین مزاج در حالت صحت و در حالت بیماری است.

نگاه طب سنتی به انسان ، یک نگاه جامع بوده و جسم و روح و روان ، همه را با هم می بیند. طب سنتی ، طبی کل نگر می باشد و انسان را با کلیت خود می بیند. با کمک این طب، افراد می توانند از ابتلا به بیماری ها پیشگیری کنند. طب سنتی به ما کمک می کند سبک زندگی خود را متناسب با وضعیت اقلیم، سن، مزاج و سایر عوامل موثر تنظیم کنیم. این طب معتقد است چون انسان جزئی از طبیعت است، بنابراین نجوم و روزهای ماه هر کدام بر سلامت و زندگی ما تاثیر دارند.

سازمان بهداشت جهانی علل پیشرفت و لزوم ترویج طب سنتی را در سه نکته می داند:
الف: خصوصیات ذاتی طب سنتی: از دیر باز طب سنتی روش خود درمانی مردم بوده است و لذا برایشان به سادگی قابل پذیرش خواهد بود. طب سنتی جزئی از فرهنگ مردم بوده و در حل بعضی مسائل فرهنگ سلامت نقش مهمی دارد. معرفی، توسعه و ترویج طب سنتی احترام به فرهنگ و میراث مردم در سراسر جهان است.
ب: ویژگی کل نگر بودن طب سنتی: طب سنتی بر این نکته تأکید دارد که سلامتی و بیماری نتیجه عدم تعادل و توازن انسان در کل سیستمی است که او را احاطه می نماید. به عبارت دیگر در علاج بیماری ها به جای آنکه مستقیماً نشانه های بیماری را نشانه بگیرند باید تعادل و توازن در قدرت خود درمانی انسان برقرار شود.
ج :قابل اجرا بودن طب سنتی:از نقطه نظر اجرایی مهمترین دلیل قانع کننده برای توسعه بنیادی طب سنتی این است که اگر بخواهیم از روش های قابل قبول ، امن و دارای توجیه اقتصادی استفاده شود طب سنتی یکی از مهمترین راه ها برای رسیدن به پوشش بهداشتی برای همه مردم جهان است.

۲-طب مدرن یا پزشکی : پزشکی یک دانش کاربردی است ، هدف آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌دیدگان است. این منظور با شناخت بیماریها، تشخیص، درمان وجلوگیری از بروز آنها به انجام می‌رسد.

در حرفه پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ارزیابی می‌کنند. در عملکرد بالینی معمولاً مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایشها و تصویربرداری و …)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می‌شود.

پزشکی مدرن در مقابل طب سنتی :

دانشجویان پزشکی عمومی در دوران تحصیل خود با مباحث طب سنتی آشنا نمی شوند، به همین دلیل فارغ التحصیلان هیچ اطلاعی درباره آن ندارند. از طرفی استفاده از روش های درمانی تایید نشده و استفاده خودسرانه مردم از انواع گیاهان دارویی برای درمان بیماری های خود نیز موجب شده است ، انتقادهایی به طب سنتی وارد شود.
البته توجه داشته باشید چند سالی است رشته طب سنتی در دانشگاه ها تدریس می شود و ده ها فارغ التحصیل رشته های پزشکی و داروسازی، تخصص خود را در این رشته زیر نظر وزارت بهداشت و معاونت طب سنتی وزارتخانه دریافت می کنند.

مقایسه روش درمانی در طب سنتی و طب مدرن:

۱– شیوه دفع کنندگی و نه رفع کنندگی :شیوه درمانی طب سنتی، شیوه دفع کنندگی است، بر خلاف طب جدید که معمولاً شیوه درمانی رفع کنندگی دارد.

یعنی اصول طب سنتي به گونه ای است که مانع از بیمار شدن می شود و اساس آن بر پرهیز است، اما اصول طب جدید بیشتر به درمان مرض و بیماری اختصاص داده شده است.

طب نوین ۸۰ درصد به درمان می پردازد و ۲۰ درصد دیگر را پیشگیری می کند، طب سنتی عکس طب نوین است و اساس کار آن پیشگیری است تا درمان یعنی ۸۰ درصد پیشگیری و ۲۰ در صد به درمان و آن هم از طریق دخالت در فرهنگ غذایی مردم است.

۲- درمان علت ها نه معلول ها:

طب سنتی به درمان علت ها می پردازد، در حالی که طب جدید بیشتر به عوارض و معلول ها توجه دارد. طب سنتی درمان بیماری را به تعدیل درون انسان حواله میدهد، در حالی که طب جدید بیشتر به دنبال هماهنگ کردن با بیرون است.

در حقیقت در طب سنتی بیماری و علت بیماری درمان می شود نه بیمار، به گونه ای که بیماری ریشه کن شود اما در طب نوین، بیمار درمان می شود، یعنی علامت درمانی صورت می گیرد، نه علت بیماری، البته در مواردی هم با علت برخورد می شود، مثل سنگ کلیه و امثال آن.

۳- شیوه درمانی اقلیمی نه جهانی:

شیوه درمانی طب سنتی اقلیمی و جزئی است، برخلاف طب جدید که داروها و نسخه های آن عمومی و جهانی پیجیده می شوند.

۴-روش های درمانی در طب سنتی به اعتبار پیشینه ی کهن، آزموده شده هستند، اما در پزشکی کلاسیک پیوسته در حال دگرگونی اند.

۵- طب سنتی کلی نگر است به عبارتی به تمام بدن نظر دارد و همه اعضا را اجزای پیوسته ی مرتبط با هم می داند و در درمان می کوشد کل بدن به عنوان یک واحد ، سلامت یابد، اما طب جدید جزیی نگر است، اگر جزیی از بدن بیمار شود، سعی در بهبود همان جزء دارد. یکی ازدلایل گرایش ها و تخصص های گوناگون در طب جدید نیز همین نکته است.

۶-پایه ی داروها در طب سنتی گیاهان ، کانی ها و مواد طبیعی یا ترکیبی از آن هاست، اما داروها در پزشکی جدید عمدتا شیمیایی هستند.

۷-یکی از عمده ترین پایه های معاینه ی بالینی ، تجویز دارو و نسخه پیچی در طب سنتی توجه به مزاج و طبیعت فرد است، اما درپزشکی جدید، مزاج و طبیعت جایگاهی ندارد. در طب سنتی متناسب با طبع و مزاج بیمار داروهایی به کار گرفته می‌شود که مبنای علمی و تجربی مصرف چند هزارساله دارد اما در پزشکی جدید از داروهای شیمیایی استفاده می شود که معلوم نیست چه عارضه هایی را ایجاد می کنند و اخیرا وارد چرخه درمان شده اند.

۸- در طب سنتی انواع جراحی انجام می گرفته است و پزشکی جدید در زمینه ی پیوندها و جراحی ها پیشرفت های شگرفی کرده است.

۹-در طب سنتی درمان کننده واقعی نیروی مدیریتی بدن شخص است و نه طبیب، و کار طبیب کمک به مدیر ضعیف شده در بدن است ولی در طب نوین درمان کننده پزشک و داروهایی است که تجویز می کند.

۱۰-اغلب داروهای شیمیایی اثر سرکوب کنندگی داشته و اثر درمانی ندارد، همچنین طب نوین بیمار را تا آخر عمر مجبور به مصرف داروهای شیمیایی می‌کنند بدون اینکه درمان کنند.

آیا تاکنون شنیده‌اید که طب نوین توانسته باشد با داروهای شیمیایی خود بیماری‌هایی مانند دیابت را درمان کند؟درمان علائم ظاهری با داروهای مُسکّن در طب نوین رایج است, در حالی که این داروها نه‌تنها علت بیماری را درمان نمی‌کنند بلکه علامتی را که از دیدگاه طبی خبرهای مهم از درون بدن می‌دهد, سرکوب می‌کنند، در حالی که بیماری از بین نرفته و هنوز در بدن وجود دارد .

همچنین در صورت بیماری‌های مزمن مانند آسم, دیابت, روماتیسم, فشارخون, بیماری‌های قلبی و … پزشکی رایج از درمان قطعی آنها ناتوان است و فقط داروهایشان حکم کنترل کننده داشته و بیمار مجبور است تا آخر عمر داروها را مصرف کند بدون اینکه درمان شود.

۱۱-طب نوین به‌جای تقویت سیستم ایمنی اقدام به سرکوب سیستم ایمنی می‌کند:

طب نوین در برخورد با بیماری‌های متعدد به‌جای تقویت سیستم ایمنی اقدام به سرکوب سیستم ایمنی می‌کند و نشانه‌های بیماری را محو می‌کند.

در کتاب بیماری‌های داخلی “هاریسون” آمده است که درمان‌های سرکوب کننده ایمنی به‌طور کلی سبب سرکوب تمامی پاسخ‌های ایمنی از جمله پاسخ در برابر باکتری‌ها, قارچ‌ها و حتی تومورهای بدخیم می‌شوند، همچنین احتمال بروز تومورها در بیمارانی که داروهای سرکوب کننده ایمنی دریافت کرده‌اند تقریباً ۱۰۰برابر بیشتر از احتمال بروز آن در هم‌سن و سال آنها در جمعیت‌های معمولی است .

در صورتی که طب سنتی بیماری را از ریشه درمان می‌کند درحالی که طب نوین فقط درد را تسکین می‌دهد.

به طور خلاصه طب سنتی:

۱- علمی است که درباره بدن انسان، طبایع گوناگون، مزاجهای مختلف، اثر داروهای گیاهی با مزاجهای مختلف و گاهی اوقات درباره جراحی و مزاج فصول و نوشیدنی ها و خوراکی ها بحث می کند.

۲- در این علم علل بیماریها مشخص می شود وسپس درمان توسط انواع معجون ها، خوراکیها، نوشیدنیها و داروهای مختلف گیاهی انجام می گیرد و بعضی مواقع توسط جراحی بیماری را درمان می کند.

۳- این طب در ابتدا از تغذيه وسپس از داروهای گیاهی و حیوانی و معدنی استفاده می کند.

۴- حجامت، بادکش وفصد نیز در این طب وجود دارد.

۵- شناخت و تشخیص بیماریها از طریق نبض، ادرار، مدفوع و علائم بالینی بیمار انجام میشود.

۶- طب سنتی به وجود نظامی در انسان با عنوان ˈقوه مدبرهˈ معتقد است؛ یعنی می داند خدای حکیم در وجود انسان ، عوامل و سیستم های مختلفی قرار داده که این سیستم ها دست به دست هم سلامت بدن را تامین می کنند بنابراین از دستکاری های بی جا و مستقیم در سلامت بدن اجتناب می کند.

مشکلات پزشکی جدید یا طب مدرن:

۱- این طب وابستگی شدیدی به داروهای شیمیایی دارد .این طب بدون دارو های شیمیایی و آزمایشگاه کارآیی چندانی ندارد.

۲-استفاده از روش آزمایش وخطا: در این روش بیمار ممکن است بارها و بارها تن به انواع داروها و آزمایش ها و جراحی های مختلف دهد.

۳ غفلت از علت یابی بیماری : این طب بیشتر با معلول مبارزه میکند و علل خیلی از بیماری ها مشخص و معین نیست. دانش پزشکی همواره به جای آنکه علت بیماریها را در داخل بدن افراد جستجو کند،آنها را از خارج مورد بررسی قرار می دهد ودر آن هیچ گونه قاعده واساسی که بر وضعیت بیماری در داخل بدن انسان حکمرانی کند وآن را از بین ببرد، وجود ندارد.

۴- در این طب ممکن است بیماری های گوناگونی بر اثر استفاده از دارو ایجاد شود (عوارض جانبی داروها).

و همچنین افزایش بیماری ها ی یاتروژنیک Iatrogenic ( بیماری های مضاعف پزشک ساخته): بیماری های یاتروژنیک آنهایی هستند که پزشکان،بیمارستان ها،داروها ودستگاه های درمانی به وجود می آورند.

طب سنتی و مکمل در کنار فایده های بسیار، می تواند نقاط ضعفی نیز داشته باشد:
خطرات داروهای گیاهی:

۱- بسیاری از مردم به دلیل طبیعی بودن داروهای گیاهی و استفاده رایج در بسیاری از نقاط دنیا، بر این باور هستند که این داروها ایمن و بی خطر هستند. اما مانند داروهای طب رایج، داروهای گیاهی نیز دارای عوارض می باشند( البته در صورتی که زیر نظر متخصص مصرف نشوند).

این عوارض علل مختلفی دارد مانند مصرف بیش از حد، تداخل با داروهای طب رایج و واکنشهای خودبخودی و غیرقابل پیش بینی مانند آلرژی.

۲-کیفیت پایین: عدم وجود استاندارد قطعی برای محصولات و تولیدات گیاهان دارویی ممکن است منجر به مشکلاتی در کیفیت آن شود. از جمله این مشکلات، تقلب، مواد اولیه نامشخص، جایگزینی یک گیاه به جای گیاه دیگر و … است.

۳-کاربرد نامناسب: کاربرد نامناسب گیاهان دارویی می تواند حتی کشنده باشد (مانند توصیه مصرف داروهای گیاهی توسط غیر متخصصان این رشته).

۴-نقص در اطلاعات و مصرف خودسرانه: مصرف خودسرانه و بدون مشاوره و توصیه متخصص در کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته، رایج بوده که اغلب به دلیل دسترسی آسان و قیمت کم این داروها ست.

داروهای شیمیایی یا گیاهی ؛ یا تعامل این دو طب:

درباره استفاده همزمان داروهای شیمیایی و گیاهی؛ در صورتی که فردی با بیماری خاص یا خطرناکی همچون دیابت، فشار خون یا اعصاب و روان مواجه و سال ها در حال مصرف داروهای شیمیایی باشد، مسلما وقتی به پزشک حاذقی در حوزه طب سنتی مراجعه کند، مصرف دارو را قطع نمی کند، چون بیماری فرد با کمک داروها تحت کنترل بوده است.طب سنتی نیز درمانش را با کمک اصلاح سبک زندگی، مزاج شناسی و داروهای طبیعی (در طب سنتی داروها هم با منشأ گیاهی و هم حیوانی استفاده می شوند) شروع می کند که معمولا تداخلی با داروهای شیمیایی فرد ندارند.

چه بسا متخصصان طب سنتی با ارجاع بیمار به پزشکان طب رایج از آنها مشورت خواسته اند و نسبت به درمان بیماری با کمک داروهای شیمیایی در کنار داروهای گیاهی اقدام کرده اند.

نگرش جامع و متفاوت طب سنتی به انسان باعث شده قوی تر از نگرش و تخصص طب رایج در شناخت بیماری ها عمل کند.

از سوی دیگر طب جدید، طبی بسیار پیشرو، دقیق و توام با شیوه های مطمئن است، پس این دو طب می توانند با هم همکاری کنند.

طب جدید و طب سنتی ، هیچ کدام به تنهایی قادر به پاسخگویی به تمام نیازهای سلامت بدن نیستند اما در تعامل و همکاری یکدیگر می توانند به کمک هم بیایند.

به عنوان مثال طب سنتی در بیماری های متابولیک و مزمن و آلرژیک و در بسیاری از بیماری های دیگر (که طب مدرن از درمان آنها باز می ماند) ، اطلاعات و تجارب فوق العاده ارزشمندی دارد.

طب جدید نیز در مورد آنتی بیوتیک ها و بیماری هایی که زمینه جراحی دارند یا در زمینه تشخیص بیماری ها به صورت آزمایشگاهی ، پیشرفت زیادی کرده است.
طب سنتی و مدرن بدون اینکه همدیگر را تخطئه (خطا گرفتن از کار کسی) کنند می توانند با هم همکاری داشته باشند و باید تعیین شود که در هر مشکل سلامتی، استفاده از کدام طب برای افراد، کاربرد داشته و همان شیوه در خدمت مردم به کار گرفته شود.
و همچنین در موارد اورژانسی باید از طب نوین استفاده شود زیرا گاهی فرصت های طلایی برای درمان بیماری ها از طریق طب مدرن به بهانه استفاده از داروهای گیاهی و طب سنتی و تشخیص ناکافی بیماری ، از دست می رود.

نقش تغذیه در فرهنگ ایرانی :

در گذشته تغذيه جزء مهمی از زندگي ايرانيان بوده است. . يعني در زندگي عادي آداب تغذيه رعايت شده تا سلامتي حفظ شود.اكثر مواد غذائي گياهي و معدني بوده و غذاي حيواني در رتبه ي دوم قرار داشته است.زیرا حيوانات ابتدا گياه مي خورند بعد رشد مي كنند و در مرحله ديگر غذاي انسان هستند. مسيري كه گياه در بدن حيوان طي مي كند تا به بدن انسان برسد ، مي تواند منشأ تحولاتي باشد که اين تحولات در بسياري از مواقع مضر بوده و سموم مختلفي را توليد مي كند . به همين دليل غذاي گياهي نسبت به غذاي حيواني بيشتر توصيه شده است .نحوه آماده كردن غذا و ظروف غذا نيز طبيعي بود تا سلامتي غذا را حفظ كند ، بهترين ظروف غذا مسي وسنگي بوده و بهترين آماده كردن غذا به صورت كبابي و آب پز مي باشد و كمتر از غذاهاي سرخ كدني استفاده شده است . همچنین نحوه استفاده از غذا بر اساس مزاج انسان و مزاج غذا بوده است .

فیتوشیمی(Phytochemistry):

شیمی گیاهی را اصطلاحاً فیتو شیمی می نامند. این شاخه از شیمی به بررسی خواص شیمیایی و دارویی گیاهان مختلف می‌پردازد.

پس از انجام یک سلسله تبدیلات تکنولوژیک که گیاه دارویی را به داروی گیاهی مبدل می‌سازد، این دارو محتوی مواد مختلفی است که اکثر آن‌ها روی بدن انسان تأثیر می‌گذارند. رشته‌ای که به بررسی این مواد می‌پردازد، فیتوشیمی (شیمی گیاهی) نامیده می‌شودکه شامل بررسی ساختمان و وضعیت مواد در گیاه، تغییرات و سیستم تبدیل آن‌ مواد در طول زندگی گیاه، تهیة داروهای گیاهی و سپس تغیراتی که در طول مدت انبار شدن آن ایجاد می‌شود ، می باشد.

شیمی گیاهی در ارتباط تنگاتنگ با فارماکولوژیی می باشد . فارماکولوژی شامل مطالعة تأثیرات مواد دارویی بر بدن انسان، مکانیسم و سرعت تأثیر آن، جذب و دفع و موارد مصرف آن‌ها یعنی کاربردشان علیه بیماری است. فارماکولوژی نیز به نوبة خود همکاری نزدیکی با پزشکی بالینی دارد. از آنجا که فیتو شیمی طی سالیان متمادی با شیمی گیاهان دارویی ارتباط داشته‌است، نقش بسزایی نیز در پیشرفت صنعت داروسازی داشته است.
تکنیک های رایج دراین علم عبارتند از: استخراج و جدا سازی، تغلیظ، آنالیز، تکنیک های کروماتوگرافی و الکتروفورز که در نهایت شناخت فرمولهای دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی را امکان پذیر می سازد.
مواد موءثره گیاهان دارویی:

مواد مؤثره گیاهان دارویی شامل ترکیبات پیچیده شیمیایی هستند که در اندامهای مختلف گیاهان دارویی تولید و ذخیره می‌شوند و معمولاً به عنوان مواد اولیه داروسازی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مواد مؤثره گیاهان دارویی دو نوع هستند: اول مواد حاصل از سوخت و ساز اوّلیه (اساساً ساکارید) یا مواد مورد نیاز و حیاتی، که در همة گیاهان سبز با عمل فتوسنتز به وجود می‌آیند. نوع دوم مواد حاصل از سوخت و ساز ثانویه که در اثر جذب ازت توسط گیاه تولید می‌شوند. این تولیدات ظاهراً اغلب برای گیاه بدون فایده هستند، ولی بر عکس اثرات درمانی آن‌ها قابل توجه‌است .

عموماً این مواد در حالت طبیعی به طور خالص یافت نمی‌شوند و به حالت ترکیب با عناصر دیگری همراهند که به صورت مکمل اثرات آن‌ها را تقویت می‌کنند. با این حال حتی اگر گیاه دارویی فقط یک مادة فعال داشته باشد باز اثر آن روی بدن انسان مفیدتر از همان ماده در حالت به دست آمده از سنتز شیمیایی است.

این خاصیت، ارجحیت گیاه درمانی یا استفاده از داروهایی را که ریشة گیاهی دارند به ثبوت می‌رساند. در اینجا مادة مؤثر تنها یک ترکیب شیمیایی نیست، بلکه دارای تعادل فیزیولوژیک است که بدن آن را بهتر تحمّل می‌کند و اثرات جانبی نیز بر جای نمی‌گذارد که دلیل خوبی بر ارجح بودن داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی است .

از نظر علم شیمی، نوع و جنس دارو به وسیلة مقدار مواد موجود در گروه‌های اصلی یعنی مواد موءثره گیاهان دارویی بررسی می شود. نظیر: آلکالوئیدها، گلوکوزیدها، فلاوونوئید ها، ساپونین‌ها، عوامل تلخ، تانن‌ها، مواد معطر، اسانس‌های روغنی و ترپن‌ها، روغن‌های چرب، گلوکوکنین، موسیلاژهای گیاهی، هورمون‌ها و مواد ضد عفونی کننده گیاهی که از مهم‌ترین مواد موءثره هستند .

برخی از عوامل مؤثر در عدم استفاده بهینه از گیاهان دارویی و معطر ایران را می‌توان به شرح زیر خلاصه كرد:
– بی‌اطلاعی یا كم‌اطلاعی از میزان و اهمیت مواد مؤثر موجود در این گیاهان.
– عدم شناخت علمی و اصولی اثرات دارویی گیاهان مذكور.
– عدم استفاده از روش‌های صحیح در امر استخراج مواد مؤثر موجود در گیاهان دارویی.
– پایین بودن میزان مواد مؤثر موجود در گونه‌های وحشی و خودرو.

 

منبع :sg-artiman.com/

درباره ی admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *